Inhoud
Tweedaagese treinstapper Welkenraedt – Hergenrath
Hike Drielandenpunt – Na geslaagde edities op de Hoge Venen, Zwalmstreek en Bouillon mochten de ‘boys‘ nog eens van stal voor een tweedaagse hike. Bestemming… tja, Wallonië, Vlaanderen, Oostkantons, België, Nederland, Duitsland,… De streek rond het drielandenpunt zullen we zeggen.
In het prachtige station van Luik, dat er dankzij architect Calatrava uitziet alsof het elk moment kan opstijgen, hebben we al meteen vertraging. De boemeltrein zelf blijkt ook iets minder futuristisch: eerst een serieuze vertraging én dan een plots bericht van de conducteur dat onze trein niet tot Aken rijdt, maar eindigt in Welkenraedt. Onze geplande lus vanuit Hergenrath? Weg. Eén halte te ver, letterlijk.
Met de snelheid van een berggeit op steroïden steken we een nieuwe route in elkaar en weg zijn wij. Niet van uit Hergenrath maar van uit Welkenraedt.
Tweedaagse hike Drielandenpunt: Dag I Welkenraedt – Epen
↔ 21.18 km ↑ 392 m ↓ 517 m
We volgen lange tijd de spoorbaan en blijken niet de enigen die op pad zijn. Een lokale wandeltocht kruist onze route, waardoor we om de paar minuten begroet worden in een andere taal.
“Bonjour! Guten Morgen! Goeiemorgen!” En zelfs een zeldzame West-Vlaamse “Goênmorreg’n” —drielandenbingo, het is duidelijk dat we in een grensstreek zitten.
Een bijzondere geschiedenis
De sfeer zit goed, de benen voorlopig ook, de route slingert ons langzaam richting Moresnet. Ooit liep hier de westgrens van het ministaatje Neutraal Moresnet (het huidige Kelmis). 3,44 km², met een bijzondere geschiedenis, die leest als een vergissing op een Europese kaart (zie kader).
Neutraal Moresnet: het miniland dat per ongeluk ontstond
🧠 Wist-je-datje: Ooit was er een land(je) met een merkwaardige geschiedenis. We wandelen door het voormalige Neutraal Moresnet — het ministaatje dat meer dan een eeuw lang per ongeluk bestond.
Na de val van Napoleon (1815) moesten de grootmachten Europa hertekenen. Alleen… er lag bij Kelmis een lucratieve zinkmijn, en zowel Nederland als Pruisen (nu Duitsland) wilden die hebben. De oplossing? “We delen het lapje grond niet maar maken er gewoon een neutraal gebied van.” En zo werd Neutraal Moresnet geboren: 3,5 vierkante kilometer eigenzinnigheid, vrijheid en zink.
De inwoners genoten ervan: geen belastingen, goedkope drank, en zelfs een poging om er een Esperanto-land van te maken — met de droom van een wereld zonder taalbarrières. (Spoiler: dat lukte niet helemaal, maar de ambitie was er!)
In 1919, na de Eerste Wereldoorlog, kwam er een einde aan het avontuur en werd het gebied Belgisch.
Vandaag kun je er nog steeds wandelen tussen de restanten van dat vergeten stukje geschiedenis. Geen grensposten meer, geen zinkkoorts — maar wel een heerlijk verhaal dat deze wandeling nét dat tikkeltje interessanter maakt.
Leestip:
📘 In Moresnet (ook verkrijgbaar in handig dwarsliggerformaat voor op hike) vertelt Philip Dröge het waargebeurde, meeslepende verhaal van dit ministaatje dat meer dan een eeuw standhield tussen drie grootmachten. Met humor en oog voor detail brengt hij een wereld tot leven vol smokkelaars, idealisten en bizarre plannen.
📗 In Zink (eveneens in pocket formaat) schetst David Van Reybrouck het leven van een man die vier keer van nationaliteit veranderde zonder ooit te verhuizen. Een klein meesterwerk over identiteit, grenzen en de grillen van de geschiedenis.
Twee boeken die perfect passen bij een wandeling door dit unieke stukje Europa
Onder het indrukwekkende viaduct van Moresnet, een 1200 meter lange spoorwegbrug die het dal van de Geul overspant, struinen we verder. Dit imposante bouwwerk diende ooit om artillerie en troepen naar het front te vervoeren tijdens de Eerste Wereldoorlog.
Voor de bouw werden ongeveer 14.000 arbeiders en krijgsgevangenen ingezet. Velen van hen hebben het zware en gevaarlijke werk niet overleefd. De ruwbouw werd in een onvoorstelbare korte periode van zeven maanden tijd voltooid. Het viaduct werd in 1940 tijdens de Tweede Wereldoorlog door Belgische soldaten vernietigd om te voorkomen dat de Duitse troepen zouden oprukken.
Het viaduct werd onder de hernieuwde Duitse bezetting gerepareerd, maar werd in 1944 opnieuw verwoest door Duitse soldaten, dit keer om te voorkomen dat de geallieerde troepen zouden oprukken.
Hijgende Herten
Naarmate we dichter bij de Nederlandse grens komen, wordt het terrein uitdagender. De licht oplopende karresporen maken plaats voor steile bospaden en hole wegen.
Parelende zweetdruppels verschijnen op voorhoofden, hier en daar valt een zucht of gemompel en de kuitspieren staan zo strak als een net gespannen snaar.
Als we niet veel later het hoogste bergcafé van Nederland bereiken kan de naam niet toepasselijker zijn. In Het Hijgend Hert, ploffen we ons in de uitnodigende terrasstoelen. Een paar biertjes en wat rust helpen om de moraal weer wat op te krikken en de benen terug wat op te laden voor het laatste stukje van de dag. Op naar de Camping!
We zakken nog een viertal kilometers in de richting van Epen waar we zullen overnachten op de kleine en gezellige Camping Het Zinkviooltje.
Het Zinkviooltje, klein bloempje met een groot karakter
Tussen de heuvels rond Kelmis bloeit een plantje dat letterlijk van zware metalen 🤘🏻 houdt. Het Zinkviooltje – een knalgeel bloempje dat groeit waar andere planten het voor bekeken houden.
De bodem hier zit vol zink door de oude mijnen van Neutraal Moresnet. Voor de meeste planten pure horror, maar dit bloempje speelt hier graag de eerste viool. Het is een echte overlever, gespecialiseerd in giftige grond en kale plekken waar niets anders wil groeien.
Ooit stond het gebied vol met deze stoere bloeiers, maar sinds de mijnen verdwenen zijn, is ook hun favoriete habitat schaars geworden. Gelukkig zijn natuurorganisaties nu druk bezig om hun zinkrijke omgeving te herstellen.
Dus als je ooit wandelt rond Kelmis of het Geuldal en je ziet een felgeel bloempje tussen de stenen? Dan heb je niet zomaar een viooltje gevonden — maar een plant met een rock-’n-roll verleden. 🤘🏻🌼
Te min voor Anja?
Eenmaal aangekomen op de camping worden we met alle ‘edgards‘ ontvangen door Anja en haar dochter Iris. Anja, heerlijk direct en typisch Nederlands, wijst ons een plekje in een hoek van de camping terwijl ze zich weer achter de kookpotten terugtrekt.
Zodra de tenten staan, haasten we ons naar de gezellige eetzaal. Anja blijkt de perfecte gastvrouw, die de jongens flink in de watten legt. Te min voor Anja? Zeker niet. Er komt een grote portie Limburgs zuurvlees (zoervleisj) met frietjes op tafel — uiteraard overgoten met een royale hoeveelheid gerstenat. Comfort food op z’n best na een dag wandelen.
Deze jongens zijn in form, en dat blijkt als er na het diner aan de tenten nog wat flessen tevoorschijn komen en de avond vrolijk wordt afgesloten.
Tweedaagse hike Drielandenpunt: Dag II Epen – Hergenrath
↔ 20 km ↑ 600 m ↓ 470 m
Rond zeven uur komen de eerste mannen voorzichtig uit de slaapzakken gekropen, sommige met kleine oogjes weliswaar. Tenten worden opgebroken, ontbijt verorberd, en de ochtendrituelen beginnen. De ene doet een vluchtig kattenwasje, de ander pakt het serieuzer en wast het haar grondig en met overtuiging.
Fris en fruitig, de ene al wat meer dan de andere, kunnen we terug op pad. Meteen klimmen we het prachtige Geuldal terug uit en stoppen we in het Vijlnerbos nog eens aan Het Hijgend Hert, ditmaal voor een tas dampende koffie.
💡Tip: Probeer in Het Hijgend Hert een stuk heerlijke en enorme appeltaart met slagroom of een andere vlaai. De Limburgse vlaai is officieel erkend als Europees streekproduct met een Beschermde Geografische Aanduiding (BGA). Dit betekent dat alleen vlaaien die in het Belgische of Nederlandse Limburg worden gebakken volgens strenge regels de naam ‘Limburgse vlaai’ mogen dragen.
Na het bakje troost stappen we dapper verder door de mooie bossen en golvende weilanden van Zuid-Limburg, niet voor niets het Toscane van het noorden genoemd.
Hollandse meuk
Op het Drielandenpunt (ooit dus een vierlandenpunt) is het gezellig druk. We drinken er een lokaal biertje en eten er zogezegde Belgische frieten die echter smaken naar Hollandse meuk met te zoete mayonaise. Hordes toeristen kan je wijsmaken dat friet “authentiek Belgisch” is, maar probeer dat maar eens bij een bende Vlaamse mannen met vijftig jaar frietervaring en bijhorende bierbuiken.
Na het korte intermezzo is het afdalen in de richting van Kelmis. Niets doet nog vermoeden dat het hier ooit een staatje was met gevluchte bandieten, casino’s, prostitutie en maar liefst 70 cafés en herbergen op 3.5 vierkante km. Het gaat door mooie bossen waar de zon zowaar nog door het bladerdek breekt.
Langs de voormalige fabrieken van de ‘Société des Mines et Fonderies de Zinc de la Vieille-Montagne‘ en de casinovijver van Kelmis lopen we de laatste loodjes.
Bad van Napoleon
Aan de concessie voor de toenmalige zinkmijn hangt een bijzonder verhaal. Begin 19e eeuw wilde scheikundige Jean-Jacques Daniel Dony de mijn uitbaten. Hij had een nieuwe techniek ontwikkeld om zink te winnen, veel efficiënter dan de bestaande methoden.
Om Napoleon te paaien, koppelde hij zijn product aan diens behoeften: de keizer had het vaak koud. Dony schonk hem in 1809 een zinken bad met een thermische sifon die het water met kooltjes verwarmde en circuleerde. Napoleon was zo enthousiast dat hij het bad op zijn veldtochten meenam, en Dony mocht de mijn blijven exploiteren. Het bad van Napoleon is vandaag te bewonderen in een museum in Luik.
Niet veel later zijn we aan het station van Hergenrath, dagdromend van een warm bad. Nog snel een koud biertje in de taverne tegenover het perron en we kunnen terug naar huis sporen.
Moe, voldaan, maar vooral weer een beetje rijker aan verhalen en herinneringen. Als bonus wat extra spierpijn die ons morgenochtend, werkendag, weer zal herinneren aan een prachtige tweedaagse hike. Een heerlijk en deugddoend weekend met de kameraden. “Du tagoj da ŝvito, ridoj kaj mirindaj vidpunktoj”, zouden ze in Neutraal Moresnet of Amikejo (plaats van vriendschap) in het Esperanto gezegd hebben.
Kaart hike Drielandenpunt
* Groene route = geplande route I Oranje route = effectief gelopen route I Grijze driehoek = Neutraal Moresnet
Hike Drielandenpunt GPX
We geven hier zowel de GPX van de lus die we initieel hadden gepland als de deze van de tocht die we door onvoorziene omstandigheden liepen. Beide passeren langs dezelfde camping halverwege en komen in Het Hijgend Hert en het Drielandenpunt.
Wellicht is de lus iets interessanter omdat het eerste stuk van uit Welkenraedt lang langs het spoor gaat.
Hike Drielandenpunt praktisch
Vervoer
Deze tocht is een ideale tweedaagse treinstapper, of je nu uit Hergenrath of Welkenraedt vertrekt. Beide stations beschikken over een gemeentelijke parking mocht je toch naar daar willen rijden.
Voor diensturen van de treinen kijk je best op belgiantrain.be
Overnachten
Deze tweedaagse is mogelijk voor zowel mensen die willen kamperen als mensen die graag overnachten in een B&B of hotel. Er zijn heel wat kleine boerderij campings in de omgeving, wij kozen voor Het Zinkviooltje in het Geuldal en waren daar heel tevreden van.
Wildkamperen met een beperkt aantal mensen kan in de streek zeker ook maar is officieel verboden in België, doe je het toch houd je dan aan de wandelcode!
Bevoorraden
In Hergerath, Kelmis en Epen vind je kleine supermarkten. Verder zijn er wel enkele horeca gelegenheden op de route waarvan Het Hijgend Hert en het Drielandenpunt wellicht de leukste zijn om even te stoppen.
Route hike Drielandenpunt
Deze route is niet als geheel bewegwijzerd maar is een aaneenschakeling van bestaande wandelpaden, knooppunten, GR-routes, stukken Dutch Mountain Trail en Venntrilogie.
Een GPX of kaart is dus wel nodig om niet verdwaald te geraken op de vele wandelpaden die de streek rijk is.
Verhuur materiaal
Wil je er graag op uit trekken maar heb je niet het juiste materiaal of vind je het te duur om dit allemaal ineens aan te kopen. Bij het Vlaamse platform Plugout kan je materiaal huren.
Hoe werkt het?
- Reserveer
- Kies je huurperiode en selecteer je uitrusting. Klaar om te vertrekken!
- Betaal
- Betaal veilig online met bankcontact, Visa of overschrijving.
- Ontvang
- Je krijgt je uitrusting de dag voor vertrek aan huis geleverd.
- 👉 Liever zelf afhalen? Dat kan in onze Plugouthut in Elewijt.
- Retour of Aankoop
- Je stuurt alles terug in de herbruikbare Plugout-zak of brengt het zelf binnen.
- 👉 Beslis je om te kopen? Dan trekken ze je huurbedrag meteen af van de aankoopprijs.
Weer
Drielandenpunt WEERLinks
- Volg ons op Facebook, Instagram en Strava
- Vond je dit verslag nuttig? Geef ons een toffe review ❤️
- Meer treinstappers
- Audio fragment van David van Reybroeck over Neutraal Moresnet
- In dezelfde buurt:
Foto’s hike Drielandenpunt
Vragen of opmerkingen
Heb je een vraag of een opmerking over deze tocht kan je deze onderaan deze page stellen. We antwoorden je zo snel als mogelijk.
Verhuur materiaal
Wil je er graag op uit trekken maar heb je niet het juiste materiaal of vind je het te duur om dit allemaal ineens aan te kopen. Bij het Vlaamse platform Plugout kan je materiaal huren.
Hoe werkt het?
- Reserveer
- Kies je huurperiode en selecteer je uitrusting. Klaar om te vertrekken!
- Betaal
- Betaal veilig online met bankcontact, Visa of overschrijving.
- Ontvang
- Je krijgt je uitrusting de dag voor vertrek aan huis geleverd.
- 👉 Liever zelf afhalen? Dat kan in onze Plugouthut in Elewijt.
- Retour of Aankoop
- Je stuurt alles terug in de herbruikbare Plugout-zak of brengt het zelf binnen.
- 👉 Beslis je om te kopen? Dan trekken ze je huurbedrag meteen af van de aankoopprijs.
Geef een reactie